MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİİNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ


Geoteknik Mühendisliği Laboratuvarı - Hakkında


ÖĞRETİM GÖREVLİLERİ:



Bakır Sadık  Prof.Dr.. 

Birand Altay Prof.Dr. (Y.Z)

Çetin Kemal Önder Prof.Dr. (Rekt. Danış.)

Çokça Erdal Prof.Dr. 

Ergun Ufuk Prof.Dr. 

Erol Orhan Prof.Dr. 

Gülerce Zeynep Y.Doç.Dr.

Mirata Türker Prof.Dr. (Y.Z)

Özkan Yener Prof.Dr. (Y.Z)

Pekcan Onur Dr. 

Sarıhan Huvaj Nejan Y.Doç.Dr.

Toker Nabi Kartal Öğr.Gör.Dr. 

Wasti Yıldız Prof.Dr. (Y.Z)


ARAŞTIRMA GÖREVLİLERİ:



Çekinmez Zeynep 

Doğan Alparslan 

Kalpakcı Volkan 

Koçkaya Okan 

Korkmaz Cem 

Mestav Gizem 

Öztürk Şevki 

Özönder Gözde 

Pamuk Aykut 

Ünsever Yeşim Sema (İZİNLİ)

Ünsal Sevinç  (İZİNLİ)

 

LABORATORY:

 

Kamber Bilgen 
Ulaş Nacar (Jeoloji Mühendisi)


Geoteknik Mühendisliği Laboratuvarı:


Amaç: 

Geoteknik eğtim programının amacı geoteknik mühendisliği esaslarının anlaşılmasını sağlamak, keşfetmeyi ve ilerlemeyi destekleyen bir eğitim ortamını sunmak, bu alanda yetişmiş ulusal ve küresel rekabetçi mezunlar vermek; ve bunlar için öğrencilere gerekli donanımları sağlamaktır. Geoteknik anabilim dalı, zemin mekaniği temel ilkelerini kapsayan CE 363 kodlu ders; zemin etüdü, sığ ve derin temel tasarımının esaslarını içeren CE 366 kodlu ders olmak üzere iki ana ders sunmaktadır. Ayrıca, program seçmeli ve lisansüstü derslerde sunmaktadır; bunlar; çevre geotekniği, zemin yapıları, zemin iyileştirmesi, zemin dinamiği, geoteknik deprem mühendisliği, geosentetikler, geomekanikte sonlu eleman uygulamaları. 

Laboratuvar hakkında:

Zemin mekaniği laboratuarı 70 m2 sıcaklık ve 19 m2 nem kontrollü oda olmak üzere toplam 500 m2 alan üzerine kurulmuştur.

Statik zemin deneyleri için donanımlar: 

• Çapı 10 cm’e kadar olan zemin numunelerini test edebilen 4 adet konvansiyonel üç eksenli deney cihazı (Wykham Farrance and ELE),

• 2 adet otomatik üç eksenli deney cihazı (VJ Tech and GEOCOMP)

• 4 direkt kesme makinesi; bir tanesi rezidüel deney aparatı ile,

• 18 Konsolidasyon deney düzeneği,

• Laboratuvar tipi kanatlı kesme aygıtı,

• Zemin sınıflandırması için standart ekipman, kompaksiyon, CBR,

• Otomatik proktor kompaksiyon ve CBR makinesi,

• Tek nokta koni batma deneyi cihazları,

• Küçük ölçekli model deneyleri için sızma tankı,

• Sızma problemleri için elektrik analog,

• ODTÜ'de geliştirilmiş Arazi ve laboratuar kama kayma testi cihazları.

• Basınç plakası çıkarıcı

• Tansiyometreli Sızdırma kolonu

• Asılı kolon kurulumu

• Bazı ekipmanlar otomatik veri kaydı için veri kayıt cihazlarına bağlanabilir.


Dinamik zemin deneyleri için donanımlar:

• Dinamik üç eksenli deney makinesi (Geonor), 

• Çevrimsel basit makaslama deneyi makinesi (Geonor). 

• Oyuk silindir dinamik burulma kesmesi aygıtı

• Harmonik yer hareketleri altında dinamik zemin basınçlarını çalışmak için boyutları 2 m x 1 m x 1 m olan bir adet sarsıntı masası. Tabakalı kutu (boyutlar, tabakaların sayısı).

 • Taneli zeminlerin maksimum yoğunluğunu değerlendirmek için bir adet küçük sarsıntı masası 

Yazılımlar:

•  FLAC, Proshake, Teldyn, Telsta, Plaxis, QUAD4M, MIDAS, FLUSHPLUS yazılımlarının eğitim versiyonları mevcuttur.

•  PLAXIS 3D, SoilVision (SEEP/W, SLOPE/W), SHAKE, ... vb yazılımlar araştırma uygulamalarında kullanılmaktadır.


ODTÜ Geoteknik Anabilim Dalı Tarihi:

Geoteknik Anabilim Dalının tarihçesi Dr. Altay Birand tarafından hazırlanmıştır. 
1962 yılında yüksek lisans öğrencisi olarak başladığım zamanda henüz Yrd. Doç. Dr. olan Sayın Hüsamettin Güz bölümün tamamını oluşturuyordu. Laboratuvarın yeri ise Dikmen-Genelkurmay Kavşağı Yolunun hemen yakınlarında, TBMM’nin bahçesindeki bir barakaydı. 20 m’ye 15 m’lik içerisinde Sayın Güz’ün kullandığı bir ofisin de bulunduğu ebatlarda idi. Teknisyen olan İlhan Bey, Haydar Bey; yardımcı teknisyen olan ve sondaj ile numunelendirme işlerinden sorumlu olan Osman Beyler de vardı. 

Yüksek lisans çalışmalarımın ilk yılında öğrenci asistanı oldum ve Sayın Akın Önalp Bey de benden kısa bir süre sonra asistan oldu. Laboratuvar ekipmanları Soiltest Firmasından alınmıştı, ancak; aralarında sadece bir set elek, iki hidrometre, iki adet konsolidasyon aleti, bir direk kesme cihazı, iki tane kompaktör ve üç eksenli basınç deney düzeneklerinden oluşmaktaydı. Bunların laboratuvara taşınması ve kurulması (gerektiğinde sırtımızda) da bizim sorumluluğumuzdaydı. Bu cihazların kalibrasyonları ile birlikte aynı zamanda düşen seviyeli ve sabit seviyeli geçirimlilik testlerinin düzeneklerinin sıfırdan kurulumlarını da yapmak durumundaydık. Şansımıza başımızda o zamanki sözleşmeli öğretim üyesi olan Sayın Burçin Arkan Bey vardı. 1963 sonunda doktorasını İngiltere Birmingham Üniversitesinde tamamlamış olan Sayın Dr. Ilgaz Alyanak aramıza katıldı, onu, eskiden Amerika’da çoğunlukla köprüler ve köprü temelleri ile betonarme tonozlu yapılar üzerine çalışmakta olan, eski İTÜ öğretim üyesi, o zaman Doç. Dr. olan Sayın İsmet Ordemir takip etti. Sonrasında, Sayın Çetin Soydemir Bey; hala askerlik görevini yapmakta iken, Sayın Arkan Bey’in yerine geçti ve iki dönem İleri Zemin Mekanik derslerinin gizemlerini açıkladı ve kadrolu öğretim üyesi oldu. Üyelerimiz yetenekliydiler ve gerçekten de araştırma ve eğitimden keyif alıyorduk. 1963 sonunda laboratuvar binalarımızı bugünkü kampüsümüze taşıdık. Tüm cihazları demonte edip, taşındıktan sonra yeniden montajlarını yapmak zorundaydık. Yüksek lisans çalışmalarımı 1964 yılında tamamladım. Tam zamanlı asistan olarak kabul gördükten sonra Sayın Dr. Alyanak gözetiminde, 1969 yılında tamamladığım, doktora çalışmalarıma başladım.

Ofisimiz olmadığından Sayın Dr. Alyanak ve Sayın Prof. Ordemir bugünkü üç eksenli basınç test odasını paylaşıyorduk. Bu dönemde; İngiltere’den yüksek lisans almış olarak gelen Sayın Türker Mirata, eğitmen olarak takımımıza katıldı. Yeni asistanlar alınacaktı; Sayın Yıldız Güvenç (Wasti) Hanım üç başvuru (kendisi haricinde, Akın Önalp Bey ve Ses İnan Hanım) içerisinden seçilen kişi oldu. 1966 yılında Sayın Soydemir Bey doktorası için Princeton’a, Sayın Prof. Ordemir Bey ise Columbia Üniversitesine UNESCO Profesörü olarak gittiler. Sayın Soydemir Bey 1971 yılında, Sayın Ordemir ise 1969 yılında geri dönüş yaptılar. Bu arada, bizler de zemin laboratuvarını zenginleştirmek zorundaydık. Yeni ve daha hassas ekipmanlar satın alındı. Daha yeni ve özellikli bir üç eksenli basınç deney düzeneği, otomatik kompaktör, Geonor geçirimlilik test cihazı ve benzerleri satın alındı. 1969 yılında Sayın Yener Özkan Bey Utah Üniversitesinden ikinci (birincisi İTÜ’den) yüksek lisansını tamamlayıp, geri döndü. Henüz 1965 yılından beri Ulaştırma Bölümünde asistan olmasına rağmen, Geoteknik Bölümünden o kadar çok sayıda ileri seviye ders almıştı ki bize katıldı.

Sayın Ufuk Ergun Bey, Sayın Mete Öner Bey, Sayın Erdil R. Tuncer Bey ve Sayın Orhan Erol Beyler ekibimize katıldıkları için şanslıydık. Şahsım, Sayın Dr. Wasti ve Sayın Dr. Özkan doktora çalışmalarımızı ODTÜ’de bitirdik. Ardından gelen doktora serileri şöyleydi: Dr. Erol ve Dr. Tuncer Iowa Devlet Üniversitesi, Dr. Öner Norveç Geoteknik Enstitüsü, Dr. Mirata ve Dr. Ergun ise Imperial College. Önceleri Almanya’da çalışmakta olan Dr. Mete Erdemgil grubumuza katıldı ve birkaç yıl sonra özel sektörde çalışmak üzere ayrıldı. Prof. Alyanak da danışman olarak İngiltere’de çalışmak üzere ayrılmıştı, ama iki yıl sonra gruba tekrar katıldı. Dr. Tuncer önce Irbid Üniversitesi’ne (Ürdün) sonra da Doğu Akdeniz Üniversitesi’ne gitmek için ayrılmıştı. Dr. Öner Amerika için ayrıldı. Dr. Erol Libya’da çalışmak için ayrılmasına rağmen neyse ki 1983 yılında döndü. O zamanlar asistan olan, Sayın Dr. Erdal Çokça Bey, ODTÜ’den 1992 yılında doktorasını aldı. Sonra Sayın Dr. Bahadır Sadık Bakır Bey Iowa Devlet Üniversitesi’nden doktorasını aldıktan sonra ekibimize tekrar katıldı. Sayın Kemal Önder Çetin Bey Berkeley doktoru, Sayın Dr. Derin Ural Princeton doktoru, İTÜ için ayrıldılar. Ekibimiz, Temel Mühendisliği, Doygun ve Doygun Olmayan Zemin Davranışları, Zemin Dinamikleri, Teorik Zemin Mekanikleri, Çevre Geoteknik Mühendisliği gibi dallarda uzmanlardı. Çeşitli önemli danışmanlık çalışmaları ile yüzlerce yüksek lisans ve doktora tez çalışmaları bu kadro tarafından uzun yıllar süresince yapılmıştır. Kusursuz araştırma makalelerinin sayısı bu grubun başarısının sessiz tanıklarıdır. Yıllar geçtikçe üyelerimiz önemli pozisyonlar üstlenmişlerdir: Sayın Prof. Ordemir iki kere Mühendislik Fakültesi Dekanı olmuş, sonrasında ODTÜ Rektörlüğü, Sayın Prof. Alyanak yine ODTÜ Rektörlüğü, Sayın Prof. Soydemir ve Sayın Prof. Erdemgil Rektör Yardımcılığı, Sayın Prof. Birand İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanlığı, Rektör Yardımcılığı, Mühendislik Fakültesi Dekanlığı ve Kamu İşleri Bakanlığı Müsteşarlığı, Sayın Prof. Özkan ve Sayın Prof. Erol İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcılıkları ve son olarak Sayın Prof. Çokça İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcılığı ve Bölüm Başkanlığı yapmışlardır. Geçtiğimiz son on yıl boyunca, öncelikle bölüm pek çok değerli asistan kazanmış ancak sonra onların, üniversite düzenlemeleri neticesinde sözleşmelerini iptal etmek zorunda kalınmıştır. Kanımca bu tamir edilemez bir kayıptır…